KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), KKTC ile Türkiye arasında fiber optik altyapısının geliştirilmesine yönelik imzalanan ek protokole ilişkin açıklama yaptı. EMO, fiber altyapı yatırımını desteklediğini vurgularken; protokolün şeffaflık, rekabet, tüketici hakları, veri güvenliği ve kamu yararı açısından açıklığa kavuşturulmasını istedi.
KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu adına Başkan İbrahim Aysal tarafından yapılan açıklamada, KKTC’nin çağdaş, hızlı, güvenilir ve yaygın bir fiber optik altyapıya kavuşmasının önemli ve ertelenemez bir ihtiyaç olduğu belirtildi.
Fiber optik yatırımının ülkenin dijital dönüşümü ve ekonomik gelişimi açısından önemine işaret eden EMO, yatırımın gerçekleştirilme şeklinin de en az yatırımın kendisi kadar önemli olduğuna dikkat çekti.
“25 YILLIK İŞLETME MODELİNDE CİDDİ SORU İŞARETLERİ VAR”
Oda, daha önce yaptığı açıklamalarda 25 yıllık işletme süresi, kamuya ayrılacak gelir payı, Telekomünikasyon Dairesi’ne yüklenecek mali ve teknik sorumluluklar, toptan ve perakende pazarda tekelleşme riski, fiyatlandırma modeli, veri güvenliği ve siber egemenlik gibi başlıklarda soru işaretlerini gündeme getirdiğini hatırlattı.
Yeni ek protokolün imzalanmasıyla birlikte söz konusu tartışmalara şeffaflık, hukuki öngörülebilirlik ve sektörel katılım açısından yeni başlıkların eklendiği belirtildi.
ANAYASA MAHKEMESİ SÜRECİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
EMO, ana protokolün hukuki durumuna ilişkin Anayasa Mahkemesi önündeki süreç devam ederken yeni bir ek protokol imzalanmasının açıklığa kavuşturulması gerektiğini kaydetti.
Ek protokolün hangi hukuki zeminde hazırlandığının, ana protokolün hangi maddelerini değiştirdiğinin veya tamamladığının ve devam eden hukuki süreçle ilişkisinin kamuoyuna açık biçimde anlatılması istendi.
“SEKTÖR VE MESLEK ÖRGÜTLERİ SÜRECE DAHİL EDİLMELİ”
Elektronik haberleşme sektöründe yapılacak düzenlemelerin yalnızca altyapıyı değil, mevcut işletmelerin faaliyetlerini, yeni yatırımları, tüketicilere sunulacak hizmetleri, toptan erişim koşullarını ve rekabet yapısını uzun yıllar boyunca etkileyeceğine dikkat çekildi.
Bu nedenle ilgili kamu kurumlarının yanı sıra sektörde faaliyet gösteren işletmelerin, meslek örgütlerinin ve teknik uzmanların da sürece dahil edilmesi gerektiği vurgulandı.
TEKELLEŞME VE REKABET UYARISI
Açıklamada, fiber altyapısının tek bir yapı üzerinden işletilmesi durumunda tüm işletmecilere eşit, şeffaf ve ayrımcılık içermeyen koşullarda toptan erişim sağlanmasının kritik önem taşıdığı ifade edildi.
Altyapı işletmeciliği ile perakende internet hizmetlerinin aynı ekonomik yapı içerisinde birleşmesi durumunda ise rekabetin korunması için çok daha güçlü düzenleyici mekanizmalar oluşturulması gerektiği belirtildi.
“FİYATLANDIRMA TÜKETİCİYİ KORUMALI”
EMO, 25 yıllık işletme modeli nedeniyle fiyatlandırmanın yalnızca bugünün koşulları dikkate alınarak belirlenmesinin yeterli olmayacağını da kaydetti.
Teknolojideki gelişmeler, internet kullanımındaki artış, bağlantı hızlarının yükselmesi ve birim maliyetlerde meydana gelebilecek değişiklikler dikkate alınarak uzun vadede tüketicinin aleyhine sonuç doğurmayacak, esnek ve denetlenebilir bir fiyatlandırma sistemi oluşturulması istendi.
TELEKOMÜNİKASYON DAİRESİ İÇİN MALİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Elektrik Mühendisleri Odası, Telekomünikasyon Dairesi’nin gelecekteki mali yapısına ilişkin de uyarıda bulundu.
Dairenin gelirlerinin bir bölümünün özel yatırımcıyla paylaşılması öngörülürken enerji, personel, bakım, işletme ve diğer teknik giderlerin kamu üzerinde kalması halinde kurumun uzun vadeli mali ve teknik sürdürülebilirliğinin nasıl sağlanacağının açıklanması gerektiği belirtildi.
“VERİ GÜVENLİĞİ VE SİBER EGEMENLİK GÖZ ARDI EDİLEMEZ”
Fiber altyapısının aynı zamanda stratejik bir güvenlik konusu olduğuna işaret eden EMO, şebeke kontrolü, veri işleme ve saklama, erişim yetkileri ile kamu kurumlarının haberleşme güvenliği konusunda açık ve bağlayıcı teknik ve hukuki güvenceler bulunması gerektiğini vurguladı.
EMO’DAN YETKİLİLERE ÇAĞRI
EMO, yetkililere ek protokolün tam metnini kamuoyuyla paylaşma çağrısı yaparken; ana protokol ile ek protokol arasındaki hukuki ve teknik ilişkinin açıklanmasını, Anayasa Mahkemesi sürecinin dikkate alınmasını, sektör temsilcileri ile meslek örgütlerinin sürece dahil edilmesini istedi.
Oda ayrıca, toptan erişimde eşit koşulların güvence altına alınması, rekabet ve tüketici haklarının korunması, Telekomünikasyon Dairesi’nin mali ve teknik sürdürülebilirliğinin sağlanması ile veri güvenliği ve siber egemenlik konusunda bağlayıcı kurallar oluşturulması gerektiğini belirtti.
“FİBER YATIRIMINI İSTİYORUZ, ANCAK KAMU YARARI KORUNMALI”
EMO’nun açıklamasında temel yaklaşım şu ifadelerle ortaya konuldu:
“Ülkemize fiber altyapı yatırımı yapılmasını istiyoruz. Ancak yatırımın kendisi kadar, yatırımın kamu yararını, rekabeti, tüketici haklarını, veri güvenliğini ve ülkenin uzun vadeli teknolojik çıkarlarını koruyacak bir model içerisinde gerçekleştirilmesini istiyoruz.”
Elektrik Mühendisleri Odası, sürecin teknik ve hukuki boyutlarının takipçisi olacağını ve KKTC’nin haberleşme altyapısının sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi için gerekli teknik katkıyı sunmaya hazır olduğunu da kamuoyuna duyurdu.